Văn Thánh Miếu và trung tâm cũ

Theo cổng du lịch tỉnh, Nam Bộ từng có ba văn miếu: Biên Hòa dựng năm 1715, Gia Định năm 1824 và Vĩnh Long năm 1864–1866. Hai nơi trước không còn; Vĩnh Long là văn miếu duy nhất còn lại. VOV (7/2023) gọi nơi này là "Quốc Tử Giám của vùng đất phương Nam".

Người khởi xướng là Phan Thanh Giản, khi đó giữ chức Kinh lược sứ Nam Kỳ. Nhân Dân gọi Văn Thánh Miếu là "nơi tập hợp, giáo dục lòng yêu nước" của vùng đất này. Các lễ tế Xuân Đinh, Thu Đinh vẫn được tổ chức hằng năm theo âm lịch; ngày dương lịch của từng mùa lễ chúng tôi chưa có thông báo chính thức.

Đi trong khuôn viên

Khuôn viên rộng 10.322 m², đi bộ nhẹ. Hai công trình được nguồn nêu tên là Văn Xương Các và Đại Thành điện. Chúng tôi không mô tả thứ tự bài trí bên trong hay đối tượng thờ ở từng gian vì chưa có tài liệu của ban quản lý để đối chiếu.

• Đây là nơi thờ tự và nơi tổ chức lễ. Ăn mặc kín đáo, không ngồi lên bệ, không leo lên gác nếu không được mở.
• Ngày tế Xuân Đinh, Thu Đinh có nghi lễ; nếu gặp, đứng ngoài khu vực hành lễ.
• Ánh sáng chụp ảnh dễ chịu nhất vào sáng sớm hoặc cuối chiều; giữa trưa trời nắng gắt, nhiệt độ cao có thể tới khoảng 36°C theo VnExpress.

Từ khu Văn Thánh Miếu, đi về phía sông là gặp bờ Cổ Chiên, nơi thành phố nhìn sang cù lao An Bình. Đây cũng là đoạn bờ bị sạt lở khiến bến phà An Bình phải dời sang bến tạm ở khu Xóm Chài, Phường 2 cũ, từ ngày 15/9/2024. Khi đi dạo, tránh ra sát mép những đoạn có rào chắn hoặc biển cảnh báo.

Lịch sử của trung tâm này dài hơn cái tên thành phố. Năm 1732, chúa Nguyễn lập châu Định Viễn và dựng dinh Long Hồ, ban đầu ở Cái Bè; năm 1757 dinh dời về Tầm Bào, thôn Long An, theo đề xuất của Nguyễn Cư Trinh. Năm 1832, khi Nam Kỳ chia thành sáu tỉnh, Vĩnh Long là một trong số đó. Cái Bè hôm nay thuộc tỉnh Đồng Tháp, không thuộc Vĩnh Long.

Từ 1/7/2025, trung tâm hành chính của tỉnh mới đặt ở đây. Tuổi Trẻ giải thích lựa chọn bằng vị trí đầu mối của QL1A, QL53, QL57, QL80, cầu Mỹ Thuận và hai đoạn cao tốc. Với khách, điều đó có nghĩa là trung tâm cũ là chỗ ngủ tiện nhất khi muốn đi cả ba vùng; VnExpress (1/2024) ghi khách sạn ở đây từ 400.000 đồng đến 1,1 triệu đồng một đêm.

• Sáng sớm: Văn Thánh Miếu, khoảng một giờ, lúc trời còn mát.
• Giữa buổi sáng: Bảo tàng Vĩnh Long nếu hôm đó mở cửa; nguồn gợi ý khoảng 120 phút.
• Trưa: ăn trưa ở trung tâm, nghỉ tránh nắng.
• Chiều: dạo bờ sông Cổ Chiên, hoặc đi đình Long Thanh, hoặc qua phà sang cù lao.

Đây là gợi ý biên tập dựa trên khoảng cách và thời gian nguồn công bố, không phải lịch chính thức. Lịch nhiều ngày ở trang lịch trình.